Genel Bilgiler:
Gaziantep, sanayi ve
ticaret yapısıyla Türkiye ekonomisinde önemli bir yer tutmaktadır. Coğrafi konumu
bakımından bölgeler arasında bir köprü gibi duran Gaziantep her şeyden önce bir
ticaret merkezidir.
Gaziantep’te kurulu büyük sanayi işyerleri sayısı Türkiye
genelinin yüzde 4’ünü, küçük sanayi işyerleri sayısı ise, yüzde 6’sını
oluşturmaktadır. Bu yapısıyla da küçük ve orta ölçekli başta olmak üzere sanayi
sektörü, geniş istihdam olanakları sunmaktadır.
İktisaden faal nüfusun °/o 28.72'si imalat sanayi kollarında
çalışmaktadır. Gaziantep'in imalat sanayiindeki mevcut tesislerin büyük çoğunluğu
Organize Sanayi Bölgeleri, Örnek Sanayi, Küçük Sanayi Bölgesi. Nizip Caddesi ile 1.
ve 2. Ünaldı- Şehreküstü bölgelerinde yerleşmişlerdir.
İmalat Sanayi ve Sektörel Yapısı: Doğu ve Güneydoğu
Anadolu Bölgesi'nde bir ekonomik merkez konumunda olan Gaziantep'te imalat sanayi de
gelişmiş durumdadır. İmalat sanayinde küçük imalathane ve atölyelerin yanı sıra.
büyük tesislerin de sayıca çokluğu dikkat çekmektedir. Gaziantep sanayisi bir çok
sektörde Türkiye'nin en önemli üretim merkezi konumundadır.
Gaziantep'te imalat sanayii; gıda, tekstil, kimya-plastik,
makine-metal. otomotiv yan, inşaat yan. deri ve işlenmiş deri mamulleri,
orman-ağaç-kağıt ürünleri sanayii adları altında sekiz grupta toplanmıştır.
2. Organize Sanayi Bölgesi: 450 hektarlık alan üzerinde
kurulmuş ve 277 sanayiciye tahsisi yapılmıştır. Altyapı inşaatı bitmemesine
rağmen 150 büyük ölçekli firma faaliyete geçmiştir. Halen bölgede 100 firma
inşaat ve montaj aşamasındadır. Bölgede ağırlıklı olarak tekstil, kimya, plastik
ve gıda sektörlerinde üretim yapılmakta. 20.000 işçi çalışmakta, ayda 25 milyon
kw/h ve 100 000 ton su tüketilmektedir. 2. Organize Sanayi Bölgesi. 540 hektarlık alan
üzerinde planlanmıştır. Bölgede faaliyet göstermek için 900'ün üzerinde sanayici
arsa talebinde bulunmuş, ancak 297 sanayiciye arsa tahsisi yapılabilmiştir. Halen
bölgede tekstil. gıda. inşaat malzemeleri ve sentetik dokuma alanlarında yüz
civarında firma faaliyete başlamıştır. Bunun yanında Gaziantep sanayicilerinin
taleplerini karşılamak için dördüncü bir organize sanayi bölgesi kurulma
çalışmaları sürmektedir.
Örnek Sanayi ve Küçük Sanayi Sitesi: Örnek Sanayi
Sitesi, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler Sınai ve Kalkınma
Teşkilatı (UNIDO) tarafından müştereken gerçekleştirilen 350.000 m2’lik bir
alanda her biri 800 m2 kapalı sahası bulunan 50 örnek sanayi işyerinin yer aldığı
bir bölgedir.
Site. işletme hacmi ve üretim metotları bakımından küçük
ve orta ölçekli sanayicilere örnek olması ve teşvik edilmesi amacıyla kurulmuştur.
Sitede yer alan başlıca sektörler; tekstil makineleri, çelik döküm. otomotiv yedek
parçaları, buhar kazanları, baraj ekipmanları, hububat-bakliyat işleme makineleri.
metal ve ağaç işleme makineleri. boya ve ambalaj sanayi tesisleridir. 1., 2. ve 3.
küçük sanayi sitesindeki işyeri sayısı 3620 toplam işçi sayısı da 25 000'dir.
Bölgede bulunan sanayicilere hizmet vermek amacıyla kurulan KOSGEB. bölgedeki
işletmelere eğitim, mühendislik. müşavirlik ve laboratuar hizmetleri sunmaktadır.
Nizip Caddesi ve Çevresi : Organize sanayi bölgeleri ve
küçük sanayi sitelerinin yapılmasından önce şehir içinde sanayi faaliyeti
gösterilen ilk bölge Nizip Caddesi'dir. Bölgede 150 firma faaliyet göstermektedir.
Bu bölgede faaliyet gösteren firmalarca genel olarak. Plastik
ayakkabı, un, irmik. halı, akrilik iplik, pamuk ipliği ve metal eşya üretimi
yapılmaktadır. Hızlı nüfus artışı ve kentleşme neticesinde şehir içinde kalan
işletmeler üretimlerinin bir bölümünü veya tamamını sanayi bölgelerine taşıma
eğilimi içerisindedir.
Ünaldı-Şehreküstü Bölgesi : Gaziantep sanayisinin
ilk yerleşim bölgelerinden biridir. Bölgede 700 firma bulunmaktadır. Firmaların
çoğunu mercimek işleme, plastik ve halı fabrikaları oluşturmaktadır. Firmalar
genelde küçük ve orta ölçeklidir.
Gaziantep Ticaret Odası Avrupa Birliği Bilgi Bürosu:
Avrupa Komisyonu Türkiye Temsilciliği'nin 1996 yılında başlattığı "Türkiye
Bölgesel Bilgi Ağı" ilk kez Gaziantep'te gerçekleşti. Avrupa Birliği Bilgi
Büroları'nın ilki Gaziantep Ticaret Odası bünyesinde kuruldu.
Büronun görevi, Avrupa Birliği ve özellikle Avrupa
Birliği-Türkiye ilişkileri konularında yerel bilgi taleplerini karşılamaktadır.
Büroya, ayda ortalama 15-20 başvuru olmuş. üç yılda toplam 700'e yakın bilgi talebi
cevaplandırılmıştır. Büro ayrıca Avrupa Komisyonu Türkiye Temsilciliği
tarafından Türkçeleştirilen AB ile ilgili toplam 12 bine yakın yayının
dağıtımını gerçekleştirmiş, 16 seminer ve konferans düzenlemiş. Gümrük
Birliği ile ilgili araştırmalar yapmış, iş ve mesleki eğitim projeleri
geliştirmiş, film festivali, karikatür sergisi. konserler, kompozisyon ve resim
yarışmaları gibi kültürel ve sanatsal etkinlikler düzenlemiştir.
GAP VE GAZİANTEP
Güneydoğu Anadolu Projesi, bölgenin sosyo-ekonomik
kalkınması için sanayi, tarım, inşaat. ulaştırma. eğitim ve sağlık gibi tüm
sektörleri içeren bir "Entegre Bölgesel Kalkınma Projesi"dir. Ayrıca
bugüne kadar uygulanmakta olan merkezden sektörel bazda planlama çalışmalarının en
büyük örneğidir.
Gaziantep bu dev sanayisi ve ekonomik yapısı ile, GAP kapsamı
içerisinde bulunan illerin tümünden daha ileri durumda olmakla beraber, GAP ile direkt
ilişkisi bulunmaktadır. Coğrafi konum olarak. GAP kapsamında olan bölgenin
tamamlayıcısı ve kapısı durumundadır. GAP sulama şebekesi projesinde Gaziantep
topraklarının bir kısmı da sulanacaktır. Dolayısıyla sulanan bölgede sulu tarıma
geçilebileceğinden toprak daha bereketli ürün verecek, pazara ve ihracata yönelik
ürün çeşitliliği sağlanacak. ürün deseni ve rotaryonları geliştirilerek ürün
yoğunluğunun artırılması sağlanacaktır.
Gaziantep'te GAP ile birlikte hayvan yetiştiriliciliği
gelişmiş. sulu bölgelerde tatlı su balıkçılığı yapılmaya başlanmış. yolcu ve
yük trafiğinde önemli artışlar görülmüş. bu yolcu ve yük trafiğinin artışına
paralel olarak otoyollar inşa edilmiş. nüfus açısından şehrin çekim gücü
artmış ve dolayısıyla şehrin iç hacmi de büyümüştür.
GAP'taki tüm bu oluşumlar. yüksek istihdam imkanı
sağlayacak. hali hazır bölgenin en önemli problemlerinden olan işsizliğe ve göçe
çare olacaktır. Hazır altyapısı. önemli kavşak noktasında bulunması. sanayi ve
ticaret yapısı. etkisinde bulundurduğu birçok il ile birlikte Gaziantep bölgenin
hammadde ve ziraat ürünlerini değerlendirerek iç ve dış piyasalara mamul maddeler
halinde sunacaktır